Erfelijke ziektes en patronen doorbreken: neem de regie
“Maar het zit in de familie. Ik kan er niks aan doen!”
Oh, is dat zo?
Deze zin hoor ik zó vaak. Misschien heb jij hem ook wel eens uitgesproken of gedacht. En eerlijk? Het klinkt als een soort vrijbrief. Alsof je er niets aan kunt doen, en dus ook niks hoeft te doen. Maar… wat nou als dat niet helemaal klopt? Wat nou als je meer invloed hebt op je gezondheid dan je tot nu toe dacht?
Ja, het klopt: in bepaalde families komen bepaalde ziektes vaker voor. Hart- en vaatziekten, diabetes, depressie, angststoornissen, zelfs burn-outs lijken soms ‘in de familie te zitten’. En mensen zeggen dan: “Ik ben familiair belast”. Maar wat bedoel je daar precies mee?
Gedrag is erfelijk… of aangeleerd?
Wat ik vaak zie in mijn praktijk, is dat het niet alleen om genetische belasting gaat, maar vooral om gedragsmatige en mentale patronen die worden doorgegeven van generatie op generatie. We kopiëren onbewust het gedrag van onze ouders, grootouders en verzorgers. Niet omdat we dat bewust kiezen, maar omdat ons brein als kind alles opneemt en er conclusies aan verbindt.
Stel je voor: jouw vader reageerde altijd snel boos, werkte hard, vond rust maar niks en vond emoties tonen ‘voor watjes’. En jij? Misschien ben jij net zo’n harde werker. Misschien ben jij óók snel overprikkeld, maar stop je die signalen net als hij weg. Misschien voel je die spanning in je lijf, maar je gaat gewoon door. Want zo heb je het geleerd. Zo “hoort” het.
En dan opeens… een burn-out. Of lichamelijke klachten zoals een hoge bloeddruk, hartkloppingen, slaapproblemen of een opgejaagd gevoel waar je maar geen grip op krijgt.
En weet je wat ik dan vaak hoor?
“Ja, mijn vader had dat ook en zijn vader ook. Het zal wel erfelijk zijn.”
Bewust worden = kiezen voor verandering
Maar hier komt het: als jij je bewust wordt van je patronen, dan kun je kiezen. En kiezen = kracht en controle.Dan hoef je niet langer een kopie te zijn van je familiegeschiedenis, maar mag jij je eigen verhaal gaan schrijven.
Hoe? Door te gaan kijken naar:
- Welke overtuigingen heb ik over mezelf?
- Hoe reageer ik op spanning en stress?
- Wat heb ik als kind gezien en gevoeld?
- Welke angsten draag ik mee die eigenlijk niet van mij zijn?
Veel mensen leven op automatische piloot. Ze reageren zoals ze altijd deden. Ze maken keuzes die ‘veilig’ voelen, maar die hen eigenlijk tegenhouden. Ze denken dat angst, stress en controle ‘nu eenmaal bij hen horen’. Maar wat als dat niet zo is? Wat als het aangeleerd gedrag is – en dus ook af te leren?
“Maar ik voel me best redelijk…”
En dan hoor ik ook vaak: “Ja Joke, ik voel me eigenlijk best aardig. Geen reden om iets te veranderen.”
Dat snap ik. We zijn geneigd om pas in actie te komen als er echt iets mis is. Als de paniek groter is dan het ongemak van verandering. Maar hier wil ik je even wakker schudden:
Veel mensen denken dat ze zich prima voelen… totdat ze ineens omvallen. Want jarenlang negeren van signalen als vermoeidheid, spanningshoofdpijn, kort lontje, slecht slapen, overprikkeling, een constant vol hoofd – dat breekt je op.
Lichaam en geest geven signalen. Subtiele waarschuwingen. Maar als je die blijft negeren, gaat je systeem vanzelf harder roepen. Totdat je móet luisteren. Een Burn-out, paniekaanvallen of zelfs lichamelijke ziektes zijn dan het gevolg.
En weet je? Dat is niet jouw schuld. Maar… het is wél jouw verantwoordelijkheid.
Neem de regie terug
Het is zó krachtig om niet te wachten tot een arts of coach zegt dat je rustiger aan moet doen, maar dat je zélf dat besluit neemt. Omdat je voelt: “Ik ben belangrijk. Mijn gezondheid is belangrijk. Mijn leven is belangrijk.”
Verantwoordelijkheid nemen voor je eigen leven betekent niet dat je alles alleen moet doen. Het betekent dat jij bepaalt wat goed is voor jou. Dat jij kiest om oude patronen te doorbreken. Dat jij stopt met wijzen naar je familie, je baas, de maatschappij of het toeval – en dat je gaat staan voor wie jij werkelijk bent.
Een voorbeeld uit mijn praktijk
Een klant van mij – laten we haar Marieke noemen – kwam bij mij omdat ze last had van chronische vermoeidheid, spanning in haar lijf, en ze voelde zich altijd “aan”. Ze dacht dat ze gewoon druk was. Maar toen we samen haar familiegeschiedenis doornamen, kwam ze tot de ontdekking dat haar moeder óók altijd aanstond. Nooit rust. Altijd bezig. Altijd zorgen voor anderen.
Toen Marieke zich realiseerde dat ze dit patroon onbewust had overgenomen, brak er iets open. Het was confronterend, maar ook bevrijdend. Want als het niet “gewoon zo is”, dan kun je er ook iets aan veranderen. En dat heeft ze gedaan. Ze leerde voelen, grenzen stellen, rust nemen, en bovenal: voor zichzelf kiezen.
Nu voelt ze zich vrijer, krachtiger, en zegt ze: “Ik voel me eindelijk mezelf. Niet meer een kopie van mijn moeder.”
Erfelijke belasting én emotionele erfenis
Erfelijke ziektes zijn niet alleen fysiek. We dragen ook emotionele erfenissen mee. Denk aan angst, schaamte, schuldgevoel, prestatiedrang, onzekerheid, niet goed genoeg zijn… Vaak zijn dit overtuigingen die je al héél jong hebt opgedaan. En ze beïnvloeden alles: hoe je denkt, hoe je leeft, hoe je voelt.
Mensen met angst en stress zoeken vaak naar oplossingen buiten zichzelf: pillen, afleiding, controle. Maar de werkelijke bevrijding zit in het doorzien van je patronen. In het leren loslaten van de spanning, in plaats van het weg te duwen. In het vrijmaken van ruimte in je hoofd en hart.
Dat vraagt moed om het aan te gaan en verantwoordelijkheid te nemen. Maar de beloning is groot: rust, ontspanning, vertrouwen, energie.
Wat kun je vandaag doen?
Voel jij dat je vastloopt in bepaalde patronen? Heb jij fysieke of mentale klachten die je niet goed kunt plaatsen? Heb je het gevoel dat er ‘iets’ zit waar je niet goed bij kunt?
Dan is dit jouw uitnodiging om verantwoordelijkheid te nemen. Niet vanuit schuld of moeten. Maar vanuit liefde voor jezelf.
Hier zijn een paar stappen die je vandaag al kunt zetten:
- Sta stil bij je klachten.
Waar voel je spanning in je lijf? Welke signalen geeft je lichaam en geest jou? - Onderzoek je patronen.
Lijk je op één van je ouders in hoe je omgaat met stress, emoties of werk? Schrijf het eens op. - Doorbreek het taboe.
Praat erover. Met een coach, therapeut of iemand die je vertrouwt. Door het uit te spreken ontstaat er ruimte. - Neem kleine acties.
Misschien is dat vandaag zelfs 10 minuten niets doen. Of ‘nee’ zeggen tegen iets wat te veel is. Of juist een helpende gedachte kiezen in plaats van de oude angstige stem. - Weet: je bent niet alleen.
Zoveel mensen worstelen met oude ballast, angst en spanning. Maar er is hulp. Je hóeft het niet alleen te doen.
Bewustwording:
Je bent niet je familie. Je bent niet je angst. Je bent niet je verleden.
Je bent een vrij mens, met een lichaam dat signalen geeft, en een hart dat verlangt naar rust, verbinding en ontspanning. Laat je niet langer tegenhouden door de zin “ik kan er niks aan doen”, want dat is niet waar.
Je kunt wel iets doen. Door stil te staan. Door te voelen. Door te kiezen. Door verantwoordelijkheid te nemen voor jouw leven, jouw welzijn, jouw toekomst.
En weet dat dit geen zware taak hoeft te zijn. Het is een liefdevolle actie. Een stap richting leven in plaats van overleven. Richting vrijheid in plaats van herhaling. Richting lichtheid, plezier, ruimte.
Wil je hier hulp bij? In mijn programma’s help ik je stap voor stap om je angsten los te laten, oude patronen te doorbreken en weer ontspannen in het leven te staan. Niet vanuit moeten, maar vanuit mogen. Vanuit liefde. Voor jezelf.
Laat los en LEEF ☺
Drielander 10, Dronten
